Ψυχογενής Βουλιμία

Ψυχογενής Βουλιμία

Η Ψυχογενής Βουλιμία (ΨΒ) ανήκει στις Διαταραχές Πρόσληψης Τροφής, οι οποίες περιλαμβάνουν επίσης την Ψυχογενή Ανορεξία και την Διαταραχή Επεισοδιακής Υπερφαγίας με βάση το Διαγνωστικό και Στατιστικό Εγχειρίδιο Ψυχικών Διαταραχών της Αμερικανικής Ψυχιατρικής Εταιρείας (DSM-5). Οι Διαταραχές Πρόσληψης Τροφής είναι διαταραχές που συνδέονται κατά κύριο λόγο με νεαρό γυναικείο πληθυσμό σε ανεπτυγμένες χώρες και περιοχές του πλανήτη.

Ο παραπάνω διαχωρισμός έχει ιδιαίτερη σημασία αφενός γιατί η διάγνωση μιας Διαταραχής Πρόσληψης Τροφής δε μπορεί να έχει τα ίδια κριτήρια σε περιοχές που ο υποσιτισμός αποτελεί καθημερινό ζήτημα επιβίωσης (π.χ. υποανάπτυκτες χώρες) και αφετέρου  γιατί μας δείχνει ότι τέτοιες διαταραχές – συμπεριφορές είναι αποτελέσματα μάθησης, τα οποία τείνουν να αυξάνουν προοδευτικά. Αυτός είναι επομένως ο λόγος που από αρκετούς θεωρούνται πολιτιστικά σύνδρομα. Διαφήμιση, δυτικά πρότυπα εικόνας του γυναικείου σώματος και σύγχρονες οικογενειακές σχέσεις συνηγορούν στην εμφάνιση Διαταραχών Πρόσληψης Τροφής.


Διαγνωστικά Κριτήρια για την Ψυχογενή Βουλιμία (DSM-5)

  • Επαναλαμβανόμενα επεισόδια υπερφαγίας, των οποίων αποτελούν χαρακτηριστικά τα ακόλουθα:

(1) πρόσληψη μιας ποσότητας τροφής σε συγκεκριμένη χρονική περίοδο (π.χ. 1-2 ώρες), η οποία είναι σαφώς μεγαλύτερη από την ποσότητα που θα ήταν σε θέση να καταναλώσουν οι περισσότεροι άνθρωποι στις ίδιες συνθήκες

(2) αίσθημα έλλειψης ελέγχου στην πρόσληψη τροφής στη διάρκεια του επεισοδίου, όπου το άτομο δε δύναται να διακόψει την πρόσληψη τροφής ή να ελέγξει τι και πόσο καταναλώνει.

  • Επαναλαμβανόμενη παθολογική αντιρροπιστική συμπεριφορά με σκοπό την αποφυγή της αύξησης βάρους, όπως αυτοπροκαλούμενοι έμετοι, κατάχρηση καθαρτικών, διουρητικών ή άλλων φαρμάκων, δίαιτα και πολύ έντονη σωματική άσκηση.
  • Τόσο τα επεισόδια υπερφαγίας όσο και η παθολογική αντιρροπιστική συμπεριφορά εμφανίζονται τουλάχιστον 1 φορά την εβδομάδα για 3 μήνες.
  • Η αυτο-αξιολόγηση του ατόμου επηρεάζεται υπερβολικά από το σχήμα-εικόνα και το βάρος του σώματος.
  • Η διαταραχή δεν εμφανίζεται αποκλειστικά κατά τη διάρκεια επεισοδίων Ψυχογενούς Ανορεξίας.


Ψυχογενής Βουλιμία: Επιπλέον Χαρακτηριστικά

Η Ψυχογενής Βουλιμία αποτελεί για μια συγκρουσιακή διαταραχή. Η έναρξη της διαταραχής συνήθως επέρχεται μεταξύ της ηλικίας των 16-20 και αφορά σε τεράστιο ποσοστό σχεδόν αποκλειστικά γυναίκες. Τα επεισόδια υπερφαγίας συμβαίνουν κατά βάση κρυφά και σχετίζονται με πυροδοτικούς μηχανισμούς που προκαλούν έντονο άγχος και αρνητικά συναισθήματα στα άτομα, οδηγώντας τα έτσι στην κατανάλωση τροφής σε βαθμό που το αίσθημα κορεσμού προκαλεί έντονη δυσφορία (Grilo, Shiffman, & Carter-Campbell, 1994). Ο Fairburn (1997) διατύπωσε αποτελεσματικά το φαύλο κύκλο της ΨΒ.

Τα άτομα που υποφέρουν από Ψυχογενή Βουλιμία συνήθως έχουν ιδανικό βάρος σώματος και γι’ αυτό δύσκολα γίνεται αντιληπτή η διαταραχή, ενώ τα υπερβολικά αυστηρά προγράμματα δίαιτας αποτελούν ένα σημαντικό δείκτη ενός βουλιμικού ατόμου.  Στο χρονικό διάστημα ανάμεσα στα επεισόδια υπερφαγίας το άτομο είναι πιθανό να σκέφτεται ότι δε θα φάει καθόλου. Τα επεισόδια υπερφαφίας ακολουθούνται από έντονα αισθήματα ντροπής, αηδίας και φόβου για αύξηση του βάρους που έχουν ως αποτέλεσμα τις αντισταθμιστικές συμπεριφορές (π.χ. αυτοπροκαλούμενοι έμετοι, νηστεία, έντονη σωματική άσκηση, χρήση καθαρτικών).

Γίνεται, επομένως, αρκετά ξεκάθαρη η λογική όλα-ή-τίποτα που συνοδεύει τα βουλιμικά άτομα. Τα άτομα με Ψυχογενής Βουλιμία συχνά τονίζουν τη δυσαρέσκειά τους για το σώμα τους, γεγονός το οποίο μπορεί να αποδίδεται τόσο στην ίδια τη διαταραχή, όσο και στην πιθανή κατάθλιψη που μπορεί να συνυπάρχει αλλά και δυτικές πολιτισμικές πεποιθήσεις που θέλουν την επιθυμητή εικόνα σώματος να συνδέεται αποκλειστικά με το λεπτό σώμα (Keel et al., 2001).

References

Diagnostic and statistical manual of mental disorders. (2013). London: American Psychiatric Association.

Fairburn, C. G. (1997). Eating disorders. In D. M. Clark & C. G. Fairburn (Eds.), Science and practice of cognitive behavior therapy (pp. 209-243). New York: Oxford.

Grilo, C. M., Shiffman, S., & Carter-Campbell, J. T. (1994). Binge eating antecedents in normal-weight nonpurging females: Is there consistency? International Journal of Eating Disorders,16(3), 239-249. doi:10.1002/1098-108x(199411)16:3<239::aid-eat2260160304>3.0.co;2-d

Keel, P. K., Mitchell, J. E., Davis, T. L., & Crow, S. J. (2001). Relationship between depression and body dissatisfaction in women diagnosed with bulimia nervosa. International Journal of Eating Disorders, 30(1), 48-56. doi:10.1002/eat.1053

Αφήστε ένα Σχόλιο

Η ηλ. διεύθυνση σας δεν δημοσιεύεται. Τα υποχρεωτικά πεδία σημειώνονται με *

Μετάβαση στο περιεχόμενο